Testament opvragen is vaak een van de eerste vragen die opkomen na het overlijden van een naaste: heeft deze persoon een testament laten opstellen, en wat staat er dan in? Gelukkig is er een centrale plek waar je dit kunt navragen. In dit artikel lees je hoe het Centraal Testamentenregister werkt, welke stappen je zet om een testament op te vragen en wat je kunt doen als er geen testament blijkt te zijn.
In het kort
- Via het Centraal Testamentenregister kun je nagaan of iemand een testament heeft laten registreren.
- Voor de daadwerkelijke inhoud van het testament heb je de betrokken notaris nodig.
- Is er geen testament? Dan geldt automatisch het wettelijke erfrecht.
Wat is het Centraal Testamentenregister?
Het Centraal Testamentenregister is een landelijk register waarin Nederlandse notarissen bijhouden of iemand een testament heeft laten opstellen, en bij welke notaris dat testament ligt. Let op: in dit register staat niet de inhoud van het testament, alleen het feit dát er een testament is en welke notaris het beheert. Voor de inhoud moet je altijd naar de notaris zelf. Meer algemene achtergrond over erfrecht en notariële registers vind je op de website van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB).
Dit register bestaat naast het Centraal Levenstestamentenregister, dat specifiek gaat over levenstestamenten. Wil je eerst begrijpen wat een levenstestament precies is en hoe het verschilt van een gewoon testament? Lees dan het artikel wat is een levenstestament en waarom heb je er een nodig.
Wanneer vraag je een testament op?
Meestal ontstaat de behoefte om een testament op te vragen na het overlijden van een familielid, partner of andere naaste. Je wilt dan weten:
- Of er een testament is, en zo ja, bij welke notaris.
- Wie de erfgenamen zijn volgens dat testament.
- Of er een executeur is aangewezen die de nalatenschap afhandelt.
- Of er bijzondere bepalingen zijn, zoals legaten aan specifieke personen of goede doelen.
Deze informatie is een belangrijk startpunt voor het verder afhandelen van de nalatenschap. Zonder duidelijkheid over een eventueel testament is het moeilijk om de volgende stappen te zetten, zoals het regelen van bankzaken of het verdelen van bezittingen.
Stap voor stap: hoe vraag je een testament op?
Het opvragen van een testament verloopt in de praktijk via de volgende stappen:
- Overlijdensakte verkrijgen — voordat je een testament kunt opvragen, heb je een overlijdensakte nodig, die je via de burgerlijke stand van de gemeente ontvangt.
- Navraag bij het Centraal Testamentenregister — een notaris kan namens jou nagaan of er een testament geregistreerd staat en bij wie.
- Contact met de notaris — als er een testament is, neem je (of de notaris die je begeleidt) contact op met het notariskantoor waar het testament ligt.
- Inzage in het testament — als je een (mogelijk) erfgenaam bent, krijg je inzage in de relevante inhoud van het testament.
- Afhandeling van de nalatenschap — op basis van het testament (of het wettelijke erfrecht als er geen testament is) wordt de nalatenschap verder afgehandeld.
Voor een breder overzicht van alle stappen die je moet zetten bij het afhandelen van een nalatenschap, is de checklist in nalatenschap regelen: checklist een handig vervolgdocument.
Wie mag een testament opvragen?
Niet iedereen kan zomaar de inhoud van een testament inzien. In de praktijk moet je kunnen aantonen dat je een gerechtvaardigd belang hebt, bijvoorbeeld omdat je een kind, partner of andere mogelijke erfgenaam bent. Notarissen zijn zorgvuldig met deze informatie, omdat een testament persoonlijke en vertrouwelijke gegevens bevat. Twijfel je of je recht hebt op inzage, dan kan een notaris of een specialist in erfrecht meekijken naar jouw specifieke situatie.
Testament opvragen als er geen bekende notaris is
Soms weet je niet bij welke notaris een overleden naaste het testament heeft laten opstellen. Dat is geen probleem: elke notaris in Nederland kan namens jou navraag doen bij het Centraal Testamentenregister, zonder dat je zelf weet welk kantoor het testament bewaart. Dat register is destijds opgezet om precies dit soort situaties te vereenvoudigen.
Geen testament gevonden: wat betekent dat?
Als blijkt dat er geen testament is geregistreerd, dan geldt het wettelijke erfrecht. Dit bepaalt automatisch wie de erfgenamen zijn (meestal de partner en kinderen, in een bepaalde verhouding) en hoe de nalatenschap wordt verdeeld. Dit wettelijke systeem werkt voor veel gezinnen redelijk, maar houdt geen rekening met persoonlijke voorkeuren, stiefkinderen of specifieke wensen. Voor actuele en volledige informatie over het wettelijke erfrecht kun je terecht op rijksoverheid.nl.
Als je zelf nog geen testament hebt en wilt voorkomen dat je nalatenschap straks volledig via het wettelijke erfrecht wordt afgehandeld, dan is het opstellen van een testament een logische volgende stap. Meer hierover lees je in ons overzichtsartikel op de pagina over juridische en financiële zaken na overlijden.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik een testament opvragen na een overlijden?
Je kunt bij het Centraal Testamentenregister nagaan of iemand een testament heeft laten registreren. Voor de inhoud van dat testament moet je vervolgens langs de notaris die het testament heeft opgesteld of bewaart.
Kan iedereen zomaar een testament opvragen?
Nee, niet iedereen kan zomaar de inhoud van een testament opvragen. Meestal moet je aantonen dat je een belang hebt, bijvoorbeeld als (mogelijke) erfgenaam, en is een overlijdensakte nodig.
Wat als iemand geen testament had?
Als er geen testament is geregistreerd, geldt het wettelijke erfrecht. Dat bepaalt automatisch wie de erfgenamen zijn en in welke verhouding zij erven, ook zonder dat er een testament is opgesteld.
